XIX. yüzyılın sonlarına doğru siyasi birliklerini tamamlayan Almanya ve İtalya, Avrupa’da güçlü devletler haline geldiler. Kısa süre içerisinde sanayide büyük gelişmeler gösteren Almanya, ihtiyaç duyduğu hammaddeyi bulmak için sömürgeciliğe yöneldi. Almanya’nın Afrika, Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusu adalarında sömürgeler elde etmeye çalışması, İngiltere ile karşı karşıya gelmesine neden oldu. Ekonomik alandaki Alman-İngiliz rekabeti, siyasi alanda da etkisini göstermeye başladı. Ayrıca Almanya’nın, Güneydoğu Avrupa’yı etkisi altına alarak panslavizm politikalarının önüne set çekmesi Birinci Dünya Savaşı’nın çıkmasındaki en önemli nedenerden biri oldu. Çünkü Rusya, uyguladığı panslavizm politikası ile Avusturya’yı parçalayarak bölgedeki bütün slavları kendi yönetiminde birleştirmek istiyordu.
Almanya, 1871’de aldığı Alsace-Lorraine bölgesi yüzünden Fransa ile anlaşmazlık halindeydi. Çünkü Fransa, demir madeni yönünden zengin olan bu bölgeyi geri alabilmek için çaba harcıyordu. İtalya’da sömürgecilik faaliyetlerine başlamıştı.
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Rusya, Balkanlara yerleşme ve egemen olma konusunda siyasi bir çatışma içerisindeydiler. Almanya bu konuda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu destekliyordu. Çünkü Balkanlara egemen olacak bir Rusya, Almanya için sorun teşkil edebilir, Almanya’nın Osmanlı Devleti’ni bir ham madde kaynağı ve Pazar olarak değerlendirme siyasetinin gerçekleşmesine engel olabilirdi. Bu gelişmeler, Rusya’yı İngiltere ve Fransa’ya yaklaştırdı. Almanya’nın Osmanlı Devleti’ne yakınlaşması ise İngiltere’yi oldukça huzursuz ediyordu. Çünkü sömürgelerine giden en kestirme yol olan Süveyş Kanalı’nın tehlikeye düşmesi İngiltereyi korkutuyordu.
Bütün bu oluşum ve kaygılar Avrupa’da iki karşıt grubun ortaya çıkmasına neden oldu. Bunlardan birincisi, 1882 yılında Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya’nın oluşturduğu ittifak (Bağlaşma) grubu; ikincisi ise İngiltere, Fransa ve Rusya’nın oluşturduğu İtilaf (Anlaşma) grubudur. Ancak İtalya 1915 yılında İtilaf Devletleri yanında savaşa girmiştir.
Avrupa devletleri arasındaki ekonomik ve siyasi rekabet, Birinci Dünya Savaşı’nı başlatan en önemli nedendir.
Maddeler halinde Birinci Dünya Savaşı’nın nedenleri
1- Almanya’nın siyasi birliğini sağlamasıyla Avrupa’daki dengelerin bozulması.
2- Almanya ile İngiltere arasındaki ekonomik rekabet ve beraberinde getirdiği sömürgecilik yarışı.
3- Silahlanma yarışının artması.
4- Rusların Balkanlarda izlediği Panslavizm politikası.
5- Fransız İhtilali’nin ortaya çıkardığı ulusalcılık (milliyetçilik) akımlarının etkisi.
6- Avrupa’da devletler arası bloklaşmanın ortaya çıkması (İtilaf ve İttifak devletleri).
7- Almanya ve Fransa arasındaki Alsace-Lorraine sorunu.
