Kars Antlaşması (13 Ekim 1921)
Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılmasından sonra, Sovyetler Birliği’ne bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile TBMM Hükümeti arasında 13 Ekim 1921’de Kars Antlaşması imzalandı.
Kars Antlaşması, Moskova Antlaşması’nın hükümlerine dayanıyordu. Ancak, Doğu sınırlarımız ile ilgili bazı konular Moskova Antlaşması’nda giderilememişti.
Kars Antlaşması’nın maddeleri
- Taraflar birbirine zorla anlaşma benimsetmeyecek.
- Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan kapitülasyonların kaldırıldığını kabul edecek.
- Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Türkiye’nin tanımadığı bir anlaşmayı tanımayacak.
- İstanbul’un güvenliği sağlandığı takdirde, Boğazlar ticarete açılacak.
- Nahçivan bölgesine özerklik verilecek.
- TBMM Batum’un Gürcistan’a geçtiğini kabul edecek.
- Taraflar arasında ticaret, gümrük, sağlık ve güvenlik konularında ortak tedbir alınacak, demiryolu ve telgraf hatları yapılacak.
- Antlaşmaya taraf olan devletler, kendi topraklarında oturan karşı taraf yurttaşlarına iyi davranacak.
Kars Antlaşması’nın sonuçları
Sovyet Rusya’nın idaresindeki bu üç cumhuriyetle TBMM Hükümeti arasında hiçbir problem kalmadı. Doğu sınırımız kesin olarak çizildi.
kars antlaşmasının önemi hakkında ayrıca bilgi vermenizi rica ediyorum.