Atatürk’ün ilkeleri, Türk milletinin ekonomik, sosyal, askeri, kültürel ve her açıdan gelişimini hedef aldığı gibi, milletin bağımsız ve hür bir şekilde huzur ve refahını da göz önünde bulundurarak, tüm dünya ülkeleri ile iyi ilişkiler içerisinde bulunulması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Atatürk ilkelerinin özeti

Temel İlkeler

Cumhuriyetçilik: Halkın kendisini yönetecek kişileri seçimle iş başına getirdiği yönetim biçimine Cumhuriyet denir. Egemenliğin bir kişiye veya aileye değil, ulusa ait olması düşüncesi Cumhuriyetçiliktir.

Milliyetçilik: Yurt birliği ve ülke bütünlüğü esasına dayanır. Atatürk milliyetçiliği ırkçılığı reddederek, laik, barışçı ve insancıl yaklaşımları ön planda tutar. Bütün ülkelerin karşılıklı olarak birbirlerinin toprak bütünlüğüne saygılı olması gerektiğini savunur.

Halkçılık: Kanun önünde herkesin eşit olmasını öngörür. Devletin bütün vatandaşlarına eşit şekilde davranmasıdır. Çalışması ve yetenekleri ölçüsünde herkesin aynı haklara sahip olmasını sağlar.

Laiklik: Devletin din kuralları ile değil, akılcı ve bilimsel bir şekilde oluşturulmuş hukuk kuralları ile yürütülmesidir. Buna karşın bütün ülke vatandaşlarının hiçbir baskı altına olmadan dini inançlarını özgürce yaşayabilmesidir.

Devletçilik: Atatürk tarafından uygulamaya konulan Ekonomi politikasıdır. Devletçilik anlayışına göre devlet; sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmanın temel faktörünü oluşturur.

İnkılapçılık: Devlet kurumlarının ve Türk Ulusu’nun değişen koşullara göre kendisini yenilemesidir. Değişimi ve modernleşmeyi esas alır.  Atatürkçü düşünce sisteminin durağan olmadığını ifade eder.

Bütünleyici İlkeler

Milli Egemenlik: Egemenliğin millet tarafından kullanılmasını esas alır. Cumhuriyetçilik ilkesini bütünler.

Milli Bağımsızlık: Siyasi, ekonomik, iktisadi, adli, kültürel ve askeri açıdan tam bir bağımsızlık ve seferberlik demektir. Milliyetçilik ilkesini bütünler.

Milli Birlik ve Beraberlik: Milli varlığın temelinin milli şuurda ve milli birlikte görülmesidir. Ülkeyi yönetenlerle halkın birlik ve beraberlik içerisinde hareket edebilmesi demektir.

Yurtta Barış Dünyada Barış:Tüm dünyada barışı korumayı ve bütün ulusların bağımsızlığına saygı gösterilmesini temel alır. Milliyetçilik ilkesini bütünler.

Çağdaşlaşma: Taklitten uzak olarak, batının bilim ve tekniğinden yararlanmayı hedef alır. İnkılapçılık ilkesini bütünler.

İnsan ve İnsanlık Sevgisi: Dünyada yaşayan bütün insanların özgürlüğünü ve eşitliğini temel alır. İnsanlara yapılan her türlü baskı ve zulmü reddeder.

Akılcılık ve Bilimsellik: Akılcılık din kurallarını değil, aklın ve mantığın kurallarını temel alır. Bu özelliği ile laikliği bütünler. Bilimsellik ise devamlı yenileşmeyi ve gelişmeyi temel alır. Bu özelliği ile inkılapçılık ilkesini bütünler.